Ministar pravde zamolio je g. dr-a K. Kumanudija da izradi projekt novog zakona o činovnicima građanskog reda. G. Kumanudi je dovršio povereni mu posao, te se taj njegov predlog sada nalazi pred jednom naročitom komisijom, koja ima samo da utvrdi, kosi li se koja odredba toga predloga s nekim drugim zakonom, koji sada važi. Kroz dva-tri dana i to će biti gotovo, pa će onda ceo taj projekt otići pred ministarski savet, zatim pred Državni Savet, a odatle, oko 1. oktobra, pred Narodnu Skupštinu. Znajući kako je veliko interesovanje kod nas za taj novi zakon, mi smo se postarali da saopštimo najvažnije stvari iz njega. Odredbe starog zakona, koje i po ovom projektu ostaju u važnosti, izostavili smo; isto tako i sve sitnije, manje važne stvari.
1 O stupanju u državnu službu
Svaki činovnik mora najpre da provede izvesno vreme kao privremeni činovni u državnoj službi. To vreme zavisi od kvalifikacija koje ima: ako je svršio najmanje šest razreda gimnazije ili kakvu stručnu školu, koja nema stepen fakulteta — pet godina; ako je svršio samo Veliku Školu ili stručnu školu sa rangom univerziteta — tri godine; ako je svršio i Vel. Školu i položio doktorat — jednu godinu.
Stalni državni činovnik može da postane samo onaj, koji položi državni ispit.
U Državnu službu ne može stupiti, niti može u njoj ostati lice, koje je ma kad bilo osuđivano za dela učinjena iz koristoljublja, ili za poslugu državnim novcem, ili za krivice, koje krivični zakonik smatra kao beščasne.
2 O avansmanu
Državni ispit polaže se pred jednom naročitom komisijom, u koju ulaze profesori Vel. Škole i viši činovnici. Ispit ima dva dela: zajednički, za sve činovnike, i stručan. Na zajedničkom ispitu kandidat polaže državno, administrativno i međunarodno pravo, finansiju, građevinski i krivični zakonik. Za stručne ispite propisaće se naročita pravila, specijalna za svako ministarstvo.
Činovnici mogu da avansuju samo za jedan stepen ili za jednu klasu, pošto u jednom zvanju provedu najmanje tri godine.
U svakom ministarstvu sastaviće svake godine svi viši činovnici ranglistu. Kad se ukaže kakvo prazno mesto, ministar uzima prvoga na redu iz te rangliste i postavlja ga na to upražnjeno mesto. Protiv nepravilno sastavljene rangliste svaki činovnik može da se žali Državnom Savetu.
Činovnik koji provede u istom zvanju pet godina, dobija periodsku povišicu od 400 dinara.
Činovnik ostaje u onoj struci, u koju je stupio i za koju je položio državni ispit. Prelazi u drugu struku samo po molbi i ako je prethodno položio stručni ispit i za tu novu struku.
Za dugove, naknadu štete državi ili pojedincima može se činovniku zadržavati od plate samo jedna četvrtina.
3 Stavljanje činovnika na raspoloženje
Ministri, kad dadu ostavku vraćaju se na staro svoje mesto, ili na drugo mesto iz iste struke, koje ima istu platu. Ako takvih mesta nema, stavljaju se na raspoloženje s istom platom, koju su imali kao činovnica. Na raspoloženju mogu ostati najviše šest meseca: posle imaju prava da idu u penziju. Penzija se određuje prema plati, koju su imali pre ministrovanja.
Ministri koji pre toga nisu bili državni činovnici, ne smatraju se, kad dadu ostavku, da su državni činovnici.
4 Klase i kazne
Činovnika ima osam klasa: pet nižih i tri više. Niže se dele na prvu i drugu pisarsku klasu i na prvu, drugu i treću sekretarsku klasu. Viši su činovnici šefovi odeljenja, načelnici i direktori.
Administrativne kazne, kao gubitak prava na unapređenje ili na periodsku povišicu, stavljanje u penziju ne izriče ministar, već samo Državni Savet kao disciplinarni sud.
5 O činovničkim prestupima i zločinstvima
Redovi sudovi isleđuju i sude činovničke prestupe i zločinstva.
Činovnik odgovara za štetu, koju pričini državi ili pojedincima nepravilnim ili nemarnim vršenjem svoje dužnosti. Činovnik koji rukuje državnim novcem odgovoran je celim svojim imanjem. Na njegovom nepokretnom imanju država ima prećutnu hipoteku, a isto tako na nepokretnom imanju njegove žene, koje ona bude pribavila posle primanja dužnosti svoga muža.
6 Penzije i otpuštanja
Činovnik ima pravo na penziju, ako je navršio 40 godina službe i 60 godina života. U tom slučaju on dobija četiri petine svoje sistematske plate.
Činovnik može biti stavljen u penziju i već posle 10 god. službe ali samo u slučaju, ako je telesno ili umno onesposobio za službu, ili ako je Državni Savet, kao disciplinarni sud, izrekao to kao kaznu. Inače se ne može stavljati u penziju.
Činovnik se ne može otpustiti po sadašnjem paragrafu 76. „u interesu državne službe“.
Činovnik, koji je postao nesposoban za službu, a još nije stekao pravo na penziju, može dobiti ukazom bilo pomoć jednom za svagda u sumi njegove jednogodišnje plate, bilo stalnu godišnju pomoć, koja ne sme preći 30% njegove sistematske plate.
Prelazno naređenje
Činovnici, koji se budu nalazili u državnoj službi u trenutku kad ovaj zakon stupi u život, a ispunili su u pogledu kvalifikacija, pogodbe, koje se ovim zakonom traže, neće polagati državni ispit.
Oni činovnici, koji nemaju dovoljnih kvalifikacija po ovom zakonu, dužni su polagati državni ispit u roku od godine dana, kad ovaj zakon stupi u život. Koji činovnici ove kategorije ne budu položili, ili ne htednu polagati državni ispit u određenom roku, imaju se otpustiti ili staviti u penziju, ako su stekli prava na nju.